Home Forums Κανόνες Forum του Vipsubs Βασικοί κανόνες.

Viewing 1 post (of 1 total)
  • Author
    Posts
  • #7568
    Keravnos2
    Keymaster

    Βασικοί κανόνες για νέους και παλιούς υποτιτλιστές.

    1. Απόδοση και όχι Μετάφραση
    Στον υποτιτλισμό αποδίδουμε το νόημα αυτών που διαδραματίζονται. Αποδίδουμε περιεκτικά και όχι αυτολεξεί, διότι σκοπός μας είναι να παρακολουθεί ο θεατής και όχι να διαβάζει, χωρίς να προλαβαίνει να δει την εικόνα. Η εικόνα προηγείται.
    Παράδειγμα:
    How was I supposed to know?
    *Πώς υποτίθεται ότι έπρεπε να το ξέρω; (με τίποτα!!)
    ή
    Πώς να το ξέρω; (η προτιμητέα απόδοση)
    Επίσης, προσέχουμε τη χρήση του going to, το οποίο στις περισσότερες των περιπτώσεων αποδίδεται ως μέλλοντας.
    Παράδειγμα:
    I’ m going to go out.
    Θα βγω έξω.
    και όχι
    *Πρόκειται να βγω έξω.
    Όταν μία πρόταση εκτείνεται σε πάνω από έναν υπότιτλο, προσπαθούμε να δημιουργήσουμε νοηματική οντότητα και αυτονομία σε κάθε υπότιτλο. Αν αυτό είναι αδύνατον, τότε μοιράζουμε την κύρια και τις βοηθητικές προτάσεις, έτσι ώστε να είναι σύμφωνες με την ελληνική γραμματική και σύνταξη.
    Παράδειγμα:
    Βγάλαμε τον σκύλο μας βόλτα, πήραμε παγωτό, κι ενώ καθόμασταν στο πάρκο, χτύπησε το κινητό του Τζον.
    Θα χωριστεί σε δύο υπότιτλους και θα γίνει:
    Βγάλαμε τον σκύλο μας βόλτα
    και πήραμε παγωτό.
    Ενώ ήμασταν στο πάρκο,
    χτύπησε το κινητό του.
    Στον υποτιτλισμό, “παίζουμε” με τους παρελθοντικούς χρόνους για λόγους οικονομίας και όταν δεν συμβάλλουν στην πλοκή του δρώμενου. Δηλαδή, ενίοτε οι παρελθοντικοί χρόνοι παρακείμενος και υπερσυντέλικος, αποδίδονται ως αόριστος στην ελληνική.
    Παραδείγματα:
    Elvis has left the building.
    Elvis had left th building.
    Και τα δύο μπορούν ν’ αποδοθούν
    Ο Έλβις έφυγε από το κτήριο.
    2. Σύνταξη
    Η γλώσσα μας έχει συγκεκριμένη σύνταξη. Είναι λαθεμένη η αντίληψη πως τοποθετούμε ό,τι θέλουμε, όπου μας βολεύει. Μιλάμε πάντα για τον γραπτό λόγο και δη τους υπότιτλους, οι οποίοι πρέπει να είναι μικρές κατανοητές προτάσεις. Συντάσσουμε ως εξής: Υποκείμενο (που ενίοτε παραλείπεται λόγω του κλιτικού συστήματος), Ρήμα, και Αντικείμενο. Τα υπόλοιπα έπονται ή παρεμβάλλονται, αναλόγως. Ακολουθεί παράδειγμα ερώτησης.
    Παράδειγμα:
    Do you know if he ever tried to commit suicide?
    Γνωρίζετε αν προσπάθησε ν’ αυτοκτονήσει, ποτέ;
    ή ακόμη καλύτερα
    Αποπειράθηκε ν’ αυτοκτονήσει, ποτέ;
    και όχι
    *Γνωρίζετε αν ποτέ προσπάθησε να διαπράξει αυτοκτονία;
    Επίσης, αυτό που μετράει πάνω απ’ όλα είναι να υπάρχει νοηματικό θέμα σε μία πρόταση, αλλά και στη σύνδεση των υποτίτλων. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι πατάμε mute και παρακολουθούμε τον υπότιτλο, χωρίς ν’ ακούμε το αγγλικό κείμενο. Είναι η καλύτερη δοκιμή για να δούμε αν η δουλειά που κάναμε είναι κατανοητή.
    3. Γραμματική
    Η Γραμματική στοχεύει στην καταγραφή και, όσο είναι δυνατόν, περιγραφική παρουσίαση της σύγχρονης Ελληνικής γλώσσας, η οποία βοηθά τους χρήστες της στον γραπτό και προφορικό λόγο, αλλά και στο ζητούμενό μας, που είναι οι υπότιτλοι. Δηλαδή, σκοπός μας είναι η πληροφόρηση και όχι η σύσταση του “σωστού” και/ή “λάθους”. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αυθαιρετούμε αγνοώντας ότι η Ελληνική γλώσσα έχει διαμορφώσει γενικά αποδεκτές κανονικότητες, τουλάχιστον, από το πρωτοποριακό έργο του Μανόλη Τριανταφυλλίδη και των συνεργατών του, το 1941, έως και σήμερα. Τα παρακάτω είναι σταχυολογήματα, από τα βιβλία της Βιβλιογραφίας μας.
    τελικό -ν του οριστικού άρθρου
    Οι τύποι της αιτιατικής ενικού του αρσενικού και θηλυκού, παίρνουν το τελικό -ν, όταν η λέξη που ακολουθεί αρχίζει από φωνήεν ή τα συμφωνικά συμπλέγματα: κ, π, τ, γκ, μπ, ντ, ξ, ψ. Επίσης, έχει καταγραφεί και η μη χρήση του τελικού -ν στα θηλυκά. Οπωσδήποτε, όμως, χρησιμοποιείται στα κύρια ονόματα, όπως, την Μαρία, τον Γιώργο, τον Δούναβη, κ.ά.
    Πρακτικά, για να θυμόμαστε το παραπάνω μπορούμε να έχουμε στον νου μας τη λέξη κατάψυξη, που περιέχει τα περισσότερα από τα παραπάνω συμφωνικά συμπλέγματα και τα διπλά σύμφωνα. Δοκιμάστε το, την επόμενη φορά που θα βρεθείτε σε δίλημμα!
    Αποφεύγουμε να μπερδεύουμε την αιτιατική του οριστικού άρθρου τον/την, με τον ασθενή τύπο της προσωπικής αντωνυμίας τον/την.
    Πρακτικός κανόνας: Το οριστικό άρθρο συνοδεύεται από ουσιαστικό ή επίθετο, ενώ η προσωπική αντωνυμία από ρήμα. Δηλαδή: τη βαρεμάρα, τη χίμαιρα, αλλά, την βλέπω, τον χαίρομαι, κλπ.
    Για τα “ταλαίπωρα” ρήματα της παθητικής φωνής, χωρίς πολλά λόγια, προτείνουμε να μάθουμε το ρήμα κάθομαι.
    κάθομαι
    κάθεσαι
    κάθεται
    καθόμαστε
    κάθεστε
    κάθονται
    Κάθε φορά που συναντάτε ένα ρήμα, φέρτε αυτό στο μυαλό. Τα υπόλοιπα είναι
    περιττά.
    Χρήση κεφαλαίων γραμμάτων.
    κάθε νέα πρόταση ξεκινάει με κεφαλαίο γράμμα
    όλα τα κύρια ονόματα
    οι ημέρες της εβδομάδας
    οι μήνες
    οι θρησκευτικές γιορτές
    οι λέξεις που παράγονται από κύρια ονόματα, συνήθως, γράφονται με μικρό. π.χ. ο Έλληνας πολιτικός πήρε μέρος στο συμβούλιο.
    αλλά, ο ελληνικός πολιτισμός.
    Τα μην, σαν, και δεν, προτείνουμε να φυλάγονται ως κόρες οφθαλμών, επειδή είναι μικρές χαριτωμένες λέξεις που δεν βλάπτουν και κάνουν τεράστια προσπάθεια να κρατηθούν ως έχουν και στον 21ο αιώνα.
    Σαν και ως. Το σαν εισάγει παρομοίωση και σημαίνει όπως ακριβώς.
    Παράδειγμα:
    Πέθανε σαν ήρωας.
    Το ως έχει πολλές χρήσεις που δεν θα παραθέσουμε, όμως θέλουμε να θυμόμαστε ότι χρησιμοποιείται όταν δηλώνουμε ιδιότητα προσώπου.
    Παράδειγμα:
    Κλήθηκε ως ειδικός εγκληματολόγος.
    όχι
    *Κλήθηκε σαν ειδικός εγκληματολόγος.
    Ποια και πια. Το πρώτο -ποια- είναι ερωτηματική αντωνυμία, κι ας μην ρωτάει πάντα. Παραδείγματα:
    Ποια είναι αυτή η κοπελιά;
    Δεν θα μου πεις εσύ ποια είμαι εγώ.
    Το δεύτερο -πια- είναι χρονικό επίρρημα.
    Παράδειγμα: Νύχτωσε, πια.
    Ποιο και πιο. Το πρώτο -ποιο- είναι ερωτηματική αντωνυμία, κι ας μην ρωτάει πάντα.
    Παραδείγματα:
    Ποιο είναι αυτό το παλικάρι;
    Δεν θα μου πεις εσύ ποιο από τα δύο θα πάρω.
    Το δεύτερο -πιο- είναι προσδιοριστικό επίρρημα και χρησιμοποιείται πριν από επίθετα για να δηλώσει τρόπο ή ποσότητα.
    Παραδείγματα:
    Σου είπα να το κάνεις πιο όμορφο.
    Θα ήθελα πιο πολλή ζάχαρη. (αντικαθίσταται το πιο πολλή με το περισσότερη ζάχαρη)
    Πολλή και πολύ. Το πρώτο είναι το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ και, φυσικά, κλίνεται. Ως επίθετο προσδιορίζει πάντα ουσιαστικά. Το δεύτερο είναι το επίρρημα πολύ, είναι άκλιτο και προσδιορίζει ρήματα, άλλα επιρρήματα, επίθετα, και μετοχές.
    Παραδείγματα:
    Πέφτει πολλή βροχή. (επίθετο που προσδιορίζει τη βροχή)
    Έβρεξε πολύ. (επίρρημα που προσδιορίζει το πόσο έβρεξε)
    Πώς και πού. Ερωτηματικές αντωνυμίες που τονίζονται πάντα όταν κάνουμε ερώτηση, ακόμη κι αν αυτή δεν είναι ευθεία.
    Παραδείγματα:
    Πώς θα πάω στο κέντρο της πόλης;
    Σιγά, μην σ’ ακούσω για το πώς θα πάω στο κέντρο.
    Πού θα με πας απόψε;
    Εσύ θα μας πεις πού θα πάμε.
    Πως και που. Αναφορικές αντωνυμίες που δεν τονίζονται ποτέ.
    Παραδείγματα:
    Σου είπα πως θα πάμε για φαγητό.
    Σου είπα ότι θα πάμε για φαγητό.
    Πρακτικά, στο παραπάνω παράδειγμα το πως αντικαθίσταται από το αναφορικό ότι.
    Ο φίλος, που πήγαμε εκδρομή, είναι παιδίατρος.
    Ο φίλος, με τον οποίο πήγαμε εκδρομή, είναι παιδίατρος.
    Πρακτικά, σε αυτό το ζεύγος παραδειγμάτων το που αντικαθίσταται με το με τον
    οποίο.
    Ότι και ό,τι. Ο ειδικός σύνδεσμος ότι εισάγει -τι άλλο;- ειδικές προτάσεις.
    Παράδειγμα:
    Θεωρούσα ότι θα μπορούσαμε να έχουμε πάει σινεμά.
    Πρακτικά, το ότι μπορεί ν’ αντικατασταθεί με τον ειδικό σύνδεσμο πως.
    Η αναφορική αντωνυμία ό,τι, χρησιμοποιείται εμφατικά και πρακτικά αντικαθίσταται με το οτιδήποτε. Δηλαδή,
    Παραδείγματα:
    Θα κάνω ό,τι μου ζητήσεις.
    Θα κάνω οτιδήποτε μου ζητήσεις.
    Σημεία στίξης. Στον υποτιτλισμό χρησιμοποιούμε την τελεία, το κόμμα, τ’ αποσιωπητικά, το ερωτηματικό, αλλά όχι το θαυμαστικό, διότι υπάρχει η εικόνα του βίντεο που δίνει έμφαση. Δεν υπάρχει λόγος να δημιουργείται σύγχυση στον θεατή. Τ’ αποσιωπητικά είναι μια πονεμένη ιστορία, που αφορά το είδος της ταινίας ή και κυρίως τον επιμελητή. Σε γενικές γραμμές, μας δείχνουν ότι μία πρόταση έμεινε ατελής. Όμως, δείχνουν κι ένα είδος αναμονής για κάτι που ίσως ξαφνιάσει τον θεατή. Το ενωτικό το αποφεύγουμε. Είναι αυτό που χωρίζει μία λέξη σε δύο σειρές. Δύσκολα ελληνική πρόταση δεν αλλάζει διατύπωση για τη σωστότερη απόδοση του υποτίτλου. Τις περισσότερες φορές, υποδηλώνει απλώς απειρία. Χρησιμοποιείται όμως για να ενώσει δύο λέξεις, όπως Αϊ-Βασίλης.
    Δεν αφήνουμε ποτέ αγγλικό ερωτηματικό στους υπότιτλους.
    Έκθλιψη παθαίνει μία λέξη που τελειώνει σε φωνήεν και η επόμενη αρχίζει πάλι από φωνήεν. Έτσι, η πρώτη λέξη χάνει το φωνήεν κι έχουμε π.χ. το αγκάθι – τ’ αγκάθι. Σε γενικές γραμμές, δεν μας αρέσει. Προτιμούμε το αγκάθι.
    Αποκοπή παθαίνει μία λέξη που τελειώνει σε φωνήεν και η επόμενη αρχίζει από σύμφωνο, π.χ. μεσ’ το σπίτι. Δεν μας αρέσει. Προτιμούμε μέσα στο σπίτι.
    Αφαίρεση παθαίνει μία λέξη που αρχίζει από φωνήεν, όταν βρεθεί μετά από κάποια που τελειώνει σε φωνήεν, π.χ. μου ‘φερε. Δεν μας αρέσει, προτιμούμε μου έφερε.
    Τα τρία παθήματα των λέξεων, έκθλιψη, αποκοπή, και αφαίρεση, θεωρούνται φαινόμενα του προφορικού και πρόχειρου γραπτού λόγου.
    Αλλά υπάρχει κι ένα άλλο όμορφο “πάθημα” που γραμματικά θεωρείται φαινόμενο, το οποίο μας επιτρέπει να φερθούμε πιο ποιητικά στον γραπτό λόγο. Είναι αυτό της χασμωδίας. Για να μην μπερδευτούμε με σύνθετη γραμματική μακρών και βραχέων φωνηέντων, απλά και πρακτικά, όταν μία λέξη τελειώνει π.χ. σε α και η επόμενη αρχίζει από α, χρησιμοποιούμε μια ωραιότατη απόστροφο! Π.χ. δεν θα πούμε *για αυτό, αλλά γι’ αυτό. Για ευνόητους λόγους, φυσικά!
    Η κλητική προσφώνηση χρειάζεται πάντα κόμμα.
    Παραδείγματα:
    Γιωργάκη, μην πας στα βαθιά.
    Ό,τι θέλεις θα κάνω, Γιάννη.
    *Σου είπα, Γιωργάκη, να μην πας στα βαθιά. (παράδειγμα προς αποφυγή)
    Καλό είναι, όπου και όπως μπορούμε, ν’ αποφεύγουμε την κλητική προσφώνηση, στο μέσον της πρότασης.
    4. Συχνά “Λάθη”
    Τα συχνά “λάθη” στη γλώσσα μας γεμίζουν τόμους. Εδώ παραθέτουμε ελάχιστα. Αυτά που προτείνουμε παρακάτω, είναι αυτά που προτιμώνται στον γραπτό λόγο (εξαιρείται ο ποιητικός, λόγω ειδικής… αδείας).
    Τίποτα και τίποτε. Αν και ετυμολογικά δίνεται ως σωστό το τίποτε, έχει επικρατήσει το τίποτα. Η μοναδική φορά που το αλλάζουμε, είναι πάλι για να μην δημιουργηθεί χασμωδία, σε εκφράσεις όπως Τίποτε άλλο. Η χασμωδία δεν αποτελεί φαινόμενο μόνο ηχητικό, αλλά υπάρχει και στον γραπτό λόγο.
    Εδώ και εκεί. Όχι *‘δω και *‘κει.
    Πληροίς, πληροί και όχι *πληρείς, πληρεί.
    Πόσο μάλλον και όχι *πόσω μάλλον που είναι δοτική του μέτρου (γλωσσικό απολίθωμα) που αντικαταστάθηκε, από τον 3ο αιώνα μ.Χ., από την αιτιατική του μέτρου. Προσοχή, γιατί ο γλωσσικός σουσουδισμός είναι η παγίδα της ημιμάθειας. Η χρήση δοτικής του μέτρου προϋποθέτει την πλήρη γνώση και κατανόηση του φαινομένου κι αποδοκιμάζει την επιλεκτικότητα στην πράξη.
    Παρεμπιπτόντως και όχι *παρεπιπτόντως.
    Απ’ ό,τι αλλά παρ’ ότι και παρότι.
    Διά αλλά για (το ένα τονισμένο, το άλλο άτονο).
    Εισιτήριο και όχι *εισητήριο.
    Καθένας, καθεμιά, καθένα και όχι *καθ’ ένας, *κάθε μια, *καθ’ ένα.
    Συμπόνια και όχι *συμπόνοια, αλλά σύμπνοια.
    Μ’ εμένα και όχι *με εμένα ούτε *με μένα.
    Ξαναπήγα ή πήγα ξανά και διά ροπάλου όχι *ξανά πήγα (επειδή ίσως έτσι το διορθώνει το Word). Το ξανα- θα μπει μπροστά από ρήμα μόνο για να δημιουργήσει σύνθετη λέξη, χωρίς ενωτικό.
    Τις ξένες λέξεις δεν τις αφήνουμε ως έχουν, εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις, τις οποίες και μεταγράφουμε (transliteration). Αυτό σημαίνει ότι τις αποδίδουμε με βάση τη δική τους φωνητική αξία. Π.χ. φέισμπουκ, τουίτερ, ίνσταγκραμ. Με μικρό το πρώτο γράμμα. Έχουν ήδη εισαχθεί σε ελληνικό λεξικό, από το 2014, άρα είναι κρίμα να μην τις γράφουμε ελληνικά. Το ίδιο και οι λέξεις γκουγκλάρω, τουιτάρω, και πολλές άλλες ακόμη, για τις οποίες η Ακαδημία Αθηνών μας απενοχοποίησε με το Λεξικό της.
    5. Ενικός και Πληθυντικός Αριθμός
    Προσέχουμε τον πληθυντικό ευγενείας. Όταν οι ήρωες μιλούν σε άτομα που δεν γνωρίζουν, δικαστές, δασκάλους, ανώτερους ιεραρχικά σε δουλειά κ.ά. ελέγχουμε όλον τον διάλογο για ν’ αντιληφθούμε το ύφος της συνομιλίας και κατόπιν χρησιμοποιούμε ενικό ή πληθυντικό, ανάλογα. Όμως δεν ισοπεδώνουμε την επικοινωνία με τη μόνιμη χρήση ενικού. Αυτή η πρακτική δεν αφορά την κουλτούρα μας.
    6. Γλωσσικά Γεμίσματα
    Η αγγλική γλώσσα, όπως και κάθε άλλη, έχει τα λεγόμενα γλωσσικά γεμίσματα (fillers). Αυτά χρησιμοποιούνται, όντως, ως γεμίσματα στον προφορικό λόγο. Όταν ο προφορικός αποτυπώνεται γραπτά, αποδίδονται τα δέοντα και μπερδευόμαστε εμείς!
    Πρακτικά, είναι λέξεις όπως οι εξής: you know, man, I mean, sort/kind of, well, και ενίοτε τα yeah, no, now, listen, see, say, κ.ά. Λογικά, δεν μεταφράζονται ποτέ, εκτός κι αν συμβάλλουν νοηματικά στην πρόταση. Δηλαδή, το yes/no απαντά σε ερώτηση και τα υπόλοιπα προσδιορίζουν τόπο ή τα ρήματα εκφράζουν μια ενέργεια ή μια κατάσταση.
    Τέλος, δεν μεταφράζουμε επιφωνήματα και ηχητικά εφέ, διότι αποτελούν διεθνή τρόπο ανθρώπινης επικοινωνίας.
    7. VSS και Πρακτικές Υποτιτλισμού
    Το πρόγραμμα στο οποίο, συνήθως, δουλεύουμε είναι το VSS. Παρακάτω έχουμε επιλέξει κάποιες πρακτικές υποτιτλισμού, χωρίς αυτές να βασίζονται εξ ολοκλήρου στη βιβλιογραφία που χρησιμοποιήσαμε. Απλά, προσαρμόσαμε κάποιες τεχνικές στα ερασιτεχνικά δεδομένα.
    Κάθε υπότιτλος έχει έως και δύο σειρές. Το τηρούμε απαράβατα.
    Μέγιστος αριθμός χαρακτήρων σε κάθε σειρά είναι 38 – 42. Και οι δύο μαζί, καλό είναι να μην υπερβαίνουν τους 75 χαρακτήρες, γιατί τόσοι είναι οι χαρακτήρες που καταγράφηκαν ως μέσος όρος ανάγνωσης, στα 6”. Διαφορετικά χάνουμε τον θεατή. Όσο δύσκολη κι αν είναι μία πρόταση, πάντα μπορούμε να την βελτιώσουμε, αφαιρώντας στοιχεία της, χωρίς ν’ αλλοιωθεί το νόημά της.
    Χρόνος έναρξης κάθε υπότιτλου είναι ο αντίστοιχος χρόνος που αρχίζει να ακούγεται η ομιλία του εκάστοτε ηθοποιού. Στο VSS, η κυματομορφή μας βοηθά να προσδιορίσουμε με ακρίβεια αυτόν τον χρόνο.
    Το RS (Reading Speed) κάθε υποτίτλου καλό είναι να χαρακτηριζεται ως perfect ή το πολύ 22,9. Αυτή είναι η ανώτατη ταχύτητα, η οποία πληροί τις προϋποθέσεις της σωστής ανάγνωσης και ταυτόχρονης κατανόησης του υποτίτλου σε συνδυασμό με την εικόνα. Ο υπότιτλος πρέπει να βοηθά την εικόνα και όχι να την επισκιάζει.
    Το 1’’ δευτερόλεπτο ορίζεται ως η ελάχιστη διάρκεια εμφάνισης ενός υποτίτλου, διότι διαφορετικά προκαλούμε “φλας” στην οθόνη και σύγχυση στον θεατή.
    Τα 6’’ δευτερόλεπτα ορίζονται ως η μέγιστη διάρκεια εμφάνισης ενός υποτίτλου.
    Μεταξύ των υποτίτλων ορίζουμε κενό 50ms, ως ελάχιστο κενό, για την αποφυγή της επικάλυψης (overlap).
    Για τη χρήση των αποσιωπητικών, συνεννοούμαστε με τον επιμελητή.
    Χρησιμοποιούμε italics, στις παρακάτω περιπτώσεις:
    σε αφήγηση (εκτός των ντοκιμαντέρ που είναι αφηγηματικά ούτως ή άλλως)
    σε στίχους τραγουδιών που σχετίζονται με την υπόθεση (αν και σε γενικές γραμμές, τα τραγούδια δεν μεταφράζονται, εκτός των μιούζικαλ και της όπερας, φυσικά)
    σε τίτλους ταινιών, σειρών, βιβλίων
    αν ο ομιλητής ακούγεται μέσα από τηλέφωνο, ασύρματο, μεγάφωνο, οθόνη ή άλλα ηλεκτρονικά μέσα
    σε περίπτωση διαλόγων ή αφήγησης σε όνειρο, ανάμνηση
    Αν σε διάλογο, ο ένας ομιλητής ακούγεται από το τηλέφωνο, τότε βάζουμε italics μόνο στη μία γραμμή. Σε καμία περίπτωση και στις δύο, διότι αποσυντονίζεται ο θεατής.
    όταν χρησιμοποιείται μία λέξη ή φράση μιας άλλης γλώσσας, την οποία όμως μεταφράζουμε π.χ. Bonjour senorita, θα γίνει Καλημέρα, κυρία μου
    Κάνουμε χρήση εισαγωγικών, στις εξής περιπτώσεις:
    παράθεση κειμένου, ανάγνωση μηνύματος ή αποσπάσματος από εφημερίδα, περιοδικό κλπ
    σε τίτλους τραγουδιών
    Τα εισαγωγικά ανοίγουν και κλείνουν σε κάθε υπότιτλο (όχι στην αρχή του πρώτου και στο τέλος του τελευταίου) και πάντα εντός των σημείων στίξης (κλείνουν τα εισαγωγικά και μετά ακολουθεί η τελεία).
    Επίσης, στον εκτυπωμένο και γραπτό λόγο δεν υπάρχουν “ελληνικά” και “αγγλικά” εισαγωγικά κι ας διαχωρίζονται έτσι από τους κειμενογράφους. Είναι απολύτως αποδεκτά και τα δύο είδη. Δηλαδή, “ ”, « ».
    Όταν προσθέτουμε κάρτες -υπότιτλους- που αναφέρονται σε τοπωνύμια, τίτλους εφημερίδων, λεζάντες, ανακοινώσεις, πινακίδες και γενικότερα ό,τι εμφανίζεται στην οθόνη και χρειάζεται ως πρόσθετη πληροφορία, το γράφουμε με κεφαλαία γράμματα, εκτός κι αν είναι μήνυμα (SMS, email) ή γενικά πληροφοριακό κείμενο. Επίσης, όταν γράφουμε κεφαλαία, οι χαρακτήρες καλό είναι να μην υπερβαίνουν τους 32 ανά γραμμή.
    Χρήση διαλόγου. Σε γενικές γραμμές, ένας υπότιτλος όσο λιγότερους διαλόγους έχει τόσο πιο ολοκληρωμένη θα είναι η τελική δουλειά. Πολλοί διάλογοι, συνήθως, δηλώνουν έλλειψη εμπειρίας. Ακολουθεί παράδειγμα δύο ομιλητών Α και Β.
    ΛΑΘΟΣ
    ΣΩΣΤΟ
    Α: – Σου είπα ότι θα έρθω.
    Β: – Δεν θα είμαι στο σπίτι.
    Β: – Θα επιστρέψω μετά τις 8 μ.μ.
    Α: – Ευτυχώς, που μου το είπες.
    Α: – Θα ερχόμουν από εκεί.
    Β: – Έλα το βραδάκι.
    Α: Σου είπα ότι θα έρθω.
    Β: Δεν θα είμαι στο σπίτι.
    Θα επιστρέψω μετά τις 8 μ.μ.
    Α: Ευτυχώς, που μου το είπες.
    Θα ερχόμουν από εκεί.
    Β: Έλα το βραδάκι.
    Αν έτσι είναι χρονισμένο το κείμενο, όπως στη στήλη του ΛΑΘΟΣ, δεν σημαίνει ότι είναι και σωστό.
    Οι διάλογοι εξυπηρετούν λειτουργικότητα στα δρώμενα, αλλά με απόλυτο μέτρο στη χρήση τους. Ένα επίσης σύνηθες λάθος είναι το παρακάτω.
    ΛΑΘΟΣ
    ΣΩΣΤΟ
    Α: Έλεγα να περάσω να σε δω.
    Α: Το έχω ανάγκη.
    Β: – Έλα, αλλά το βραδάκι.
    Α: Έλεγα να περάσω να σε δω.
    Α: – Το έχω ανάγκη.
    Β: – Έλα, αλλά το βραδάκι.
    Όταν υπάρχει διάλογος, μπαίνει πάντα η παύλα. Το αντίθετο θεωρείται μέγιστο υποτιτλιστικό λάθος.
    Μετά την παύλα αφήνουμε κενό διάστημα.
    Κάθε δουλειά που παραδίδουμε, περνάει από ορθογραφικό έλεγχο στο Word, το οποίο κατά βάση έχει σωστή ορθογραφία, αλλά όχι πάντα. Εάν σε κάτι έχετε αμφιβολίες συμβουλευτείτε μόνο λεξικά. Το Google και το wictionary δεν θεωρούνται αξιόπιστα.
    Δουλειά των μεταφραστών είναι η τήρηση της ομοιομορφίας σε ονοματολογία και στυλ.
    Σ.Σ.: Ο τελικός έλεγχος και η χρήση ή όχι όλων των παραπάνω τίθενται στην ευχέρεια του επιμελητή, γιατί οι υπότιτλοι είναι το χόμπι μας κι ο επιμελητής είναι αυτός που επί της ουσίας θα καθορίσει το στυλ που θα δουλεύει μία ομάδα.
    Η παρακάτω Βιβλιογραφία αναφέρεται διότι πρέπει ν’ αποδίδουμε τα δέοντα, σε αυτούς που αφιέρωσαν τη ζωή τους στο αντικείμενό τους, για να γράψουμε εμείς, αυτόν τον οδηγό.
    REFERENCES
    Λεξικά
    Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, Α. (2009). Αντίστροφο Λεξικό. [πρόσβαση Οκτ 2017] Διαθέσιμο: http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/reverse/index.html
    Τριανταφυλλίδης, Μ. (2009). Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής. [πρόσβαση Οκτ 2017] Διαθέσιμο: http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/general.html
    Χαραλαμπάκης, Χρ. (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας. Αθήνα:
    Ακαδημία Αθηνών.
    Άλλες πηγές
    Αναγνωστοπούλου, Ι. & Μπουσούνη-Γκέσουρα Λία. (2006). Το Λέμε Σωστά; Το Γράφουμε
    Σωστά; Αθήνα: Μεταίχμιο.
    Κλαίρης, Χρ. & Μπαμπινιώτης, Γ. (1999). Γραμματική της Νέας Ελληνικής – Δομολειτουργική
    Επικοινωνιακή. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
    Κριαράς, Μ. (1984). Η Σημερινή μας Γλώσσα. Αθήνα: Μαλλιάρης Παιδεία.
    Τριανταφυλλίδης, Μ. (1941, 2002). Νεοελληνική Γραμματική της Δημοτικής. Θεσσαλονίκη:
    ΑΠΘ, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη.
    Holton, D., Mackridge, P., & Φιλιππάκη-Warburton, E. (2009). Γραμματική της Ελληνικής Γλώσσας. Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη.
    Karamitroglou, F. (2000). Towards a methodology for the Investigation of Norms in Audiovisual Translation – The Choice between Subtitling and Revoicing in Greece. Amsterdam: Rodopi.
    Karamitroglou, F. (1998). ‘A Proposed Set of Subtitling Standards in Europe’ In: Translation Journal, 2 (2).
    Wittgenstein, L. (1993). Κυρτζάκη, Μ.(επιμέλεια). Φιλοσοφική Γραμματική. Αθήνα: Τυπογραφείο Χρίστου Μανουσαρίδη.

    0
Viewing 1 post (of 1 total)
  • You must be logged in to reply to this topic.